VIVIAN MAIER, VERBORGEN TALENT

VIVIAN MAIER, VERBORGEN TALENT


Wanneer je met het oeuvre en het levensverhaal van Vivian Maier (1926-2009) kennis maakt, rijzen ongetwijfeld een aantal vragen: Hoe is het mogelijk dat dit oeuvre decennia lang verborgen bleef? Hoe kan iemand met dit aangeboren talent in de schaduw blijven werken, in eenzaamheid verkommeren, een leven lang zijn passie onderdrukken en zich laten meeglijden in de dagelijkse sleur van het banale? Ik kan maar één antwoord bedenken: de passie voor de fotografie moet groter zijn geweest dan de wil om deze kunstvorm met anderen te delen.

Vivian Maier kende een turbulente jeugd. Geboren in de Bronx van New York City uit een Franse moeder en een Australische vader die ze amper kende, waren haar kinderjaren misschien wel levensbepalend. Zwervend tussen Amerika en Frankrijk, leefde ze samen met haar broer, moeder en de inwonende Franse fotografe Jeanne Bertrand die ongetwijfeld de inspiratiebron moet zijn geweest voor Vivians verborgen passie. We schrijven 1949 als Vivian haar eerste stappen zet in de fotografie. In de Franse Alpen maakt ze haar eerste portretten en landschapsfoto’s.

In 1951 keert Vivian met de stoomboot terug naar haar geboorteland en gaat ze als huishoudster bij een familie in Southampton wonen. Ze blijft er werken tot 1956 om daarna definitief te verhuizen naar Chicago. Ze wordt nanny in een gezin met drie jongens. Daar bloeit ze open. Vivian gaat met de jongens aardbeien plukken, maakt avontuurlijke wandelingen, organiseert spelletjes voor de kinderen in de buurt. Ze deelt haar vrije geest, geniet van het luxueuze leven, maar blijft toch opgesloten in haar eigen cocon. Wanneer ze in het grote huis kan beschikken over een eigen badkamer, wordt dat haar donkere kamer. Ze ontwikkelt er foto’s en maakt haar eigen prints.

Stilaan worden de jongens groter en begin jaren zeventig moet Vivian op zoek gaan naar een andere werkgever. Ze trekt van de ene naar de andere familie. Alle gebruikte filmrolletjes blijven opgesloten in hun kokertjes. Dit is ook de periode waarin Vivian beslist om in kleur te fotograferen en haar werk abstracter wordt. Voorbijgangers op straat ruimen langzaam plaats voor gevonden voorwerpen en details van graffiti. Ze verzamelt prullaria die ze vindt op straat of verlaten garages. Haar collectie negatieven wordt met de dag groter.

De jaren vliegen voorbij. Ze dwaalt onopvallend door de straten van Chicago, maakt enkele verre reizen, maar leeft verder in eenzaamheid. Echte vrienden heeft ze waarschijnlijk nooit gehad. De fotografie is haar enige metgezel. In haar foto’s is altijd een sterke affiniteit met de minderbedeelden voelbaar. Vivian voelt zich verwant met de mensen aan de rand van de maatschappij.  Haar beelden zeggen meer dan woorden, maar ze blijven opgesloten voor de buitenwereld. Maier gaat in een klein appartement wonen en in 2007 moet ze uit noodzaak haar negatieven verkopen om de huur te kunnen betalen. Een jaar later doet ze een kwalijke val op een ijsplek in downtown Chicago en wordt ze opgenomen in een verzorgingstehuis. Vivian sterft eenzaam in april 2009 in de grootstad Chicago.

Een van de kopers van de negatieven is John Maloof. Hij ligt aan de basis van de ontdekking van deze uitzonderlijke fotografe. Het verandert ook zijn leven. Maloof is dermate onder de indruk van het verborgen talent van Maier dat hij zich gedurende drie jaar verdiept in de meer dan honderdduizend negatieven en de verzamelde snuisterijen. De erfenis die Vivian Maier hem nalaat is adembenemend. Haar beelden zijn niet alleen fotografische parels, ze bieden ook een bijzondere kijk op het Amerikaanse leven van verschillende decennia. De foto’s vertellen over de kledij, de auto’s, de gebouwen, het leven in en aan de rand van de opkomende consumptiemaatschappij.

De rand van de maatschappij was de biotoop van Vivian Maier, de fotografe die het leven in beeld bracht waarvan ze zichzelf altijd als een buitenstaander heeft gevoeld.

  
Fall 1953. New York, NY. ; Undated. New York, NY.

maier 3   maier 4
Self-Portrait, 1953. ; Self-Portrait, 1950ies

“We have to make room for other people. It’s a wheel you get on.

You go to the end, and someone else has the same opportunity to go to the end, and so on, and somebody else takes their place.

There’s nothing new under the sun.” – Vivian Maier

Maak kennis met het oeuvre van Vivian Maier via het prachtige boek Vivian Maier, Street Photographer, een uitgave van John Maloof, ISBN 978-1-57687-577-3.

Op de website www.vivianmaier.com kan je een prachtige selectie van haar werk bekijken. Vergeet zeker niet om de reeks zelfportretten te bekijken. Misschien lukt het om via haar foto’s binnen te dringen in de geest van deze verborgen straatfotografe.

www.vivianmaier.com

Foto’s © Vivian Maier

 

Categories