HENRI CARTIER-BRESSON

HENRI CARTIER-BRESSON


Henri Cartier-Bresson (1908-2004) is een monument in de wereld van de fotografie. Hij stond niet alleen als stichtend lid samen met Robert Capa, George Rodger en David Seymour aan de wieg van het wereldvermaarde fotografen-coöperatief Magnum, maar gaf ook door zijn aparte manier van fotograferen een nieuwe dynamiek aan de portretfotografie. Cartier-Bresson was bij leven al een legende en niet uitsluitend omwille van zijn werk. Tijdens een inval in de Tweede Wereldoorlog werd hij opgepakt, hij wist het krijgsgevangenkamp te ontvluchten, werd vervolgens dood verklaard en kreeg in 1946 een postume expositie in het Museum of Modern Art in New York.

Henri groeide op in een welgesteld milieu. Hij hield van schilderen en volgde teken- en schilderlessen aan de academie van kubist André Lhote. Tijdens zijn herstel van een ziekte, opgelopen in het West-Afrikaanse oerwoud, leerde hij als jonge twintiger de beeldtaal van de fotografie kennen. Hij wilde het leven vastgrijpen en vastleggen. Het zoeken naar het juiste moment waar inhoud en visualiteit samenklit. Onbeduidende kleine dingen en gebeurtenissen kunnen uitgroeien tot grote dingen. Alleen komt het erop aan om het magische moment waarop de fotograaf moet afdrukken, te vinden. Cartier-Bresson noemde dit beslissende moment ‘le moment décisif’. Het visueel hoogtepunt dat samenvalt met het dramatisch hoogtepunt.

Als fotograaf dwaalde hij door de straten. Gespannen, zijn Leica in de hand. Klaar om af te drukken en het leven te betrappen en het levend vast te leggen. Zijn fotograferen lijkt op het vorsingswerk van een onderzoeker. Hij bespiedt, tast af en drukt af op dat  moment waar alles klopt en alles op de juiste plaats zit. Stephan Vanfleteren, Belgische topfotograaf, verwoordt het op zijn manier als hij het heeft over het juiste moment: ‘Het licht wacht op niemand’. Het is de fotograaf die zich moet aanpassen, die de alertheid moet behouden om af te drukken wanneer het moet.

bresson 1    bresson 2
© leicaliker, nytimes

Dat is het kenmerk van topfotografen: het inhoudelijke en visuele summum bereiken zonder tierlantijntjes, zonder beroep te moeten doen op latere bijsturingen. Cartier-Bresson maakte gebruik van korte sluitertijden. Dat maakte het er niet makkelijker op. Zijn camera greep het beeld dat voor velen verborgen bleef. Het bijsnijden van een foto voelde aan als het vervalsen van de werkelijkheid. De missie van Cartier-Bresson was duidelijk: ook in het kadreren van zijn beeld moet een fotograaf streven naar perfectie. Een andere kadrering schiep voor hem ook een ander inhoudelijk beeld, een nieuw beeld dat de oorspronkelijke authenticiteit van het eerder genomen beeld vernietigde of geweld aandeed.

Henri Cartier-Bresson was een meester in het maken van portretten. Bekend zijn onder meer het portret van Mahatma Gandhi op zijn sterfbed (1948) en het portret van Marilyn Monroe op de set van haar laatste voltooide film The Misfits (1961). Cartier-Bresson wilde Ghandi op de juiste manier in beeld brengen, maar buiten wachtte de menigte op zijn charismatische leider. Ghandi vertrok en werd neergeschoten. Het portret van Marilyn Monroe toont de getormenteerde ziel van het Amerikaanse sekssymbool. Bresson legde haar afdwalende blik vast, de blik van een hopeloos naar erkenning zoekende diva.

ghandi bresson          monroe bresson 1961
© todayspictures, sunsetgun

De foto’s van Henri Cartier-Bresson zijn interessant en moet je leren lezen. Het bekijken van het beeld lijkt wel als het scannen van de afdruk. Zoekend naar de gelaagdheid, de diepere werkelijkheid van het verhaal naast het visuele beeld van de foto zelf. Die handeling maakt het bekijken van een foto van Cartier-Bresson zo boeiend. Als je op dat ogenblik – na het opnemen van het volledige beeld – de werkelijke waarde van de foto ten volle begrijpt, komt het besef dat de fotograaf dit allemaal heeft weten vast te leggen in die ene fractie, in het door hem zo mooi verwoorde unieke tijdstip van ‘le moment décisif’, of: het moment dat fotografie kunst wordt.

“Le temps court et s’écoule et notre mort seule arrive à le rattraper. La photographie est un couperet qui dans l’éternité saisit l’instant qui l’a éblouie.” Henri Cartier-Bresson

De Fondation Henri Cartier-Bresson opende in Parijs zijn deuren in mei 2003 met steun van de vrouw van Cartier-Bresson, Martine Franck, en zijn dochter Mélanie.

Naast tijdelijke fototentoonstellingen kan je op de bovenverdieping ook werk van Cartier-Bresson bezichtigen.

IMG_3626       IMG_3627
© Cécile & Rosie

Fondation Henri Cartier-Bresson, 2 Impasse Ledouis, 75014 Paris – te bereiken via métro Gaité (ligne 13)

www.henricartierbresson.org

Hoofdafbeelding © beetlesandhuxley

Categories

+ There are no comments

Add yours